گروه اجتماعی

احترام بدینوسیله دانش­آموز  برگزیده در آزمون علمی دانش­آموزی در درس علوم اجتماعی ( پیش دانشگاهی ) جهت شرکت در آزمون استانی حضورتان معرفی می گردند .

بدینوسیله به اطلاع می رساند گروه درسی علوم اجتماعی در نظر دارد مسابقه علمی دانش آموزی در مقطع پیش دانشگاهی برگزار نماید کند . لذا  از دبیران محترم درخواست می شود    اسامی دو نفر از دانش آموزان برتر خود را تا تاریخ  5/11/87 به گروه های آموزشی متوسطه ارسال نمایند .

مرحله اول آزمون : یکشنبه 6/11/87 ساعت 9 صبح

                      مکان  آزمون : نمازخانه اداره

مجموعه فعالیت های پژوهشی دبیران علوم اجتماعی و اقتصاد در سال تحصیلی 88-1387

روز سپندار مذ از ماه اسفند برابر 29 بهمن

اسفند یا سپندارمذز در اوستا به صورت سپنته آرمئی تی آمده است این واژه معنی فروتنی و بردباری دارد . سپنته آرمئی ئی ، نام یکی از احشاسپندان و نام پنجمین روز هر ماه در گاه شماری سی روزه زرتشتیان است .

امشاسپند سپندارمز ، در نقش مادی خود نگهبان زمین است و از آن جا که زمین نیز مانند زنان در زندگی انسان نقش باروری و باردهی دارد ، جشن اسفندگان برای ارج نهادن به زنان نیکوکار برگزار می شود . در زمان گذشته و در برخی از گوشه های سرزمین ایران ، در این روز ، بانوان لباس و کفش نو می پوشیدند ، زنانی که مهربان ، پاکدامن ، پرهیزگار و پارسا بودند و در زندگی زناشویی خود فرزندان ِ نیک را به جامعه تحویل داده بودند مورد تشویق قرار می گرفتند . در روزِ حشن اسنفدگان ، زن ها از مردان خود پیش کش هایی دریافت می کردند ، آن ها در این روز از کارهای همیشگی خود در خانه و زندگی خانوادگی صاف می شوند . در روز جشن اسنفدگان ، مردان و پسران کارها و وظائف جاری زنان در خانه را انجام می دادند . اکنون نیز زرتشتیان جشن اسنفدگان را به نام زنان نیکوکار و پاکدامن گرامی می دارند و در بیشتر شهرها و روستاها این روز را به نام روز مادر زرتشتی جشن می گیرند . زرتشتیان در تالار آدریان حضور می یابند و نقش بانوان در پویایی و گسترش فرهنگ زرتشتی توسط سخنران ها بیان می شود . سرودهایی برای ارج نهادن به بانوان نیکوکار خوانده می شود و با پذیرایی از شربت و شیرینی و پرداختن به شادمانی های گروهی جشن اسفندگان را با شکوه برجسته ای گرامی می دارند .

ص 1 از نوروز تا نوروز – کورش نیکنام

آیین چهارشنبه سوری

به نقل از هاشم رضی که وی نیز از ذبیح مهروز یاد می نماید جشن چهارشنبه سوری یادگار و بازمانده از گذر سیاوش از آتش است که البته آن یک مراسم کهن و سنتی برای اثبات بی گناهی موسوم به وَر یاوَرَنگه یعنی آزمایش ایزدی بوده است .

چهارشنبه سوری یا سال روز کشته شده سیاوش سرگذشت زندگی سیاوش ، سرگذشت عبرت انگیز و آموزنده است که شرح تفصیلی آن در شاهنامه فردوسی نقل شده است .

·         آثار و علائم اندکی نشان می دهد که سیاوش در پایان سال ثابت 1013 پیش از میلاد 713  تاریخ صبا ، که برابر با روز چهارشنبه سوری بوده به دستور افراسیاب کشته شده و یک روز پس از کشته شدن سیاوش ، فرزند وی کی خسرو در روز پنجشنبه ، یکم فروردین ماه سال 1012  پیش از میلاد در توران متولد می شود و چوند در آیین زرتشی مراسم سوگواری در رثای مردگان جایز نیست ، پارسیان زرتشتی در آخرین شب چهارشنبه سوری پایان سال از آتش می گذشته اند تا خاطره سیاوش به منظور دفاع از عفت و پاکدامنی جاودان باقی بماند .

·         از کتاب ابوجعفر  نرشحی سده ی سوم آمده است که در زمان منصور من نوح از شاهان سامانی میانه سده چهارم این جشن برقرار بوده است به نام جشن سوری نه چهارشنبه سوری زیرا در آن زمان اساس تقسیم آنان در روز شماری بر آن پایه نبود که ماه را به چهارهفته با نام های کنونی بخش کنند .

·         اما در روز شماری کنونی بر اثر ورود اعراب به ایران باب شد . بی گمان این جشن به شکلی گسترده به پابوده مصادف با شب چهارشنبه شده ، چون در روز شماری تازیان ، چهارشنبه نحس و نامبارک و بدیمن محسوب بوده از آن تاریخ به بعد شب چهارشنبه آخر سال را با جشن سوری به شادمانی پرداخته و بدین وسیله می کوشیدند نحوست چنین شب و روزی را منتفی کنند .

·         دلیل دیگر به روایت هاشم رضی این است که چون مختار سردار معروف عرب ، کسی است که به خونخواهی امام حسین (ع) و یارانش که در کربلا با مظلومیت و شقاوت شهید شدند قیام کردند و انتقام خون آنان را بازستاد به موجب این خبر ، مختار پس از حادثه کربلا ، هنگامی که از زندان آزاد شد و به خونخواهی شهدای کربلا قیام کرد ، برای این که موافق و مخالف را از هم تمیز دهد و بر کفار بتازد ، دستور داد که شیعیان به بالای بام خانه های خود آتش بیفروزند تا موافق و مخالف از هم تمیز داده شوند و این بحث مصادف بود با شب چهارشنبه آخر سال .

برخی از نکات فردی و اجتماعی قابل تعمق در این جشن

1-     راه یافتن روشنی ِ معرفت در دل و روح

((به اعتقاد ایرانیان هر گاه آتش افروخته می شود بیماری ، فقر ، بدبختی ، ناکامی و بدی ها و زشتی ها محو و ناپدید می شوند . چون از آثار وجودی ظلمت و اهریمن هست . پس از افروختن آتش و به طور کنایه راه یافتن روشنی معرفت در دل و روح است که آثار اهریمنی و نحوست و نامبارکی را از میان برمی دارد . )) 

ص 233- جشن های ایران باستان – هاشم رضی

2-     یاد کردن اموات و عزیزان از دست رفته

(( علت جشن و آتش افروزی برای جشن فرودگان است . به موجب آن فرو هرها (اموات) به مدت ده شبانه روز از جایگاه اصلی شان در آسمان به شهر و دیار و خان و مال خود فرود آمده و میان بازماندگان زندگی می کنند و ... ))        ص 233

3-     رسیدگی به بهداشت روحی و روانی فرد در آن روز

(( ... تا پیش از بیست و پنجم اسفند که در شب آن ، یعنی شب بیست و ششم فرد هرما یا روان در گذشتگان فرد می آیند ، مردم با دقت به رفت و روب و تمیز کردن خانه و زندگی می پردازند به گرمابه رفته و شست و شو می کنند . پوشاک نو به تن کرده و در اتاق ها ، سفره آذین به پا کرده و ... )) ص 234

4-     از بین بردن کدورت ها و ایجاد صلح و آشتی و همزیستی

(( ... کدورت ها و نقارها را برطرف کرده و به صلح و آشتی بدل می کنند به آن امید که چون روانان فرود آمدند شادباشند و راضی از بازماندگان به دعا ... )) ص 243

5-     ایجاد شکر و سپاس گذاری ازخداوند

(( ... بازماندگان به دعاو برکت دادشان بپردازند .)) علت اصلی افروختن آتش ، که نشانه شادمانی ، ستایش اهورامزدا و آغاز جشن است ))) و همچنین خلقت انسان در این روزها به مرحله عمل رسیده بود . ص 234

6-     دادن نذر و نذورات و انفاق و بخشش

(( شب چهارشنبه سوری باقی مانده ی کنایه و نشان واره است از اهدای نذور و هدیه به ارواح و فرد هرها ... رفتن به زیارت اهل قبور و نذری جهت اموات و اهدای آجیل مشکل گشا یا آجیل هفت مغز ... )) ص 235

7-     پیش گویی و امید به آینده و بخت گشایی

(( ... فال کوزه که در جشن شب چهارشنبه سوری برگذارشده و آن  آگاه شدن از سرنوشت و آینده با تمسک به اشعار و تفال است . ))

8-     ایجاد همبستگی و وحدت بومی و ملی

(( ... آش نذری نیز در گهنبارها که آخرین و مهم ترین آن در پایان سال قرار دارد . توسط اهدای لوازم آن با هم بهرگی رو به راه می شود صاحب نذر اعلام می کند . آن گاه هرکس چیزی از نخود و لوبیا ، سبزی ، آرد ، رشته و .. می آورد )) ص 237

9-     گره گشایی از حضرت خضر (( گرفت مراد )) در شیراز

(( ... پس از گسرادن سفره و نهادن خوراک های یاد شده در آن همه ی خانواده باید غسل کنند و طاهر باشند . سرسفره اول دو رکعت نماز مراد و حاجت می خوانند و بعد دعا می کنند و کمی قرآن می خوانند ... در ساعت ده یا یازده شب سفره را به ؟؟ حال رها کرده و همه خارج می شوند و در اتاق را می بندند و عقیده دارند که حضرت خضر بر سر سفره حضور خواهد یافت و دست آخر حضرت در سفره خواهد رفت و جای آن روی یکی از ظروف ها خواهد ماند )) ص 24

10- دست گیری از فقرا و احساس هم گروهی میان همسایگان

(( ... همه مردم در آن شب پلو یا شیربرنج باید بخورند چنانچه اگر خودشان توانایی فراهم آوردن خوراک جشن و نوروزی را نداشته باشند همسایه های دیگر برای آنان می برند . چه که باور دارند باید بوی خوراک در خانه ی هر کسی پخش شود .

11- رفع بیماری

(( ... در روز چهارشنبه سوری در آب چشمه را در آوندهای ویژه ای نگه می دارند تا اگر کسی از خانواده شان بیمار شود از آن آب بدو بدهند تا بهبودی حاصل گردد . )) ص 244

12- ایجاد خوشی و شعف به امید سالی خوش

(( ... اگر خانواده ای در آن شب از خوشی و شادمانی گفت و گو کند در آن سال به او هم خوش می گذرد ولی اگر مردم آن خانه از ناامیدی و اندوه سخن برانند و ی نیز در آن سال ناامید و اندوهبار خواهد شد )) ص 244

13- حس مشارکت و ایجاد امنیت میان مردم

(( ... در غروب آخرین چهارشنبه سوری سال توی کوچه ها ، میدان ها و اغلب خانه ها خرمن های خار و گَوَن آماده و شعله آتش بر می افروند و همه با سرور و شادمانی از کوچک و بزرگ از روی آن می پریدند ... ))) ص 247

در پایان به موجب این تحقیق می داینم که شب چهارشنبه سوری ، جشنی است که مانند بیشتر جشن های ایرانی که با ستاره شناسی بستگی دارند مبدا ؟ حساب های علمی و تقویمی است که در آن روز در سال 1725 پیش از میلاد زرتشت بزرگ ترین حساب گاه شماری جهان را نموده و کبیسه پدید آورده و تاریخ های کهن را درست و منظم کرده است . سپس به نظر استاد بهروز ، در سال 1725 پیش از میلاد ، شبی که در روز آن زرتش تاریخ را اصلاح کرده است به یادبود آن ، همه ساله مردم به جشن بزرگی را برپا کرده و آتش افروزی خود را اعلام می دارند .

چگونه بتوانیم آیین چهارشنبه سوری را به شکل صحیح تداوم ببخشیم ؟

1-      برپایی جشن همه ساله توسط مردم با همکاری شورا ، شهرداری ها به جهت امنیت در کوچه ها و میادین

2-      بررسی تاریخی جشن چهارشنبه سوری و ارائه آن توسط اساتید متخصص و برجسته ی علوم تاریخ و ...

3-      پی گیری رسانه ها به خصوص تلوزیون در مورد آیین ها و مراسم چهارشنبه سوری در شهرها و استان های ایران و نمایش آن از طریق تلوزیون جهت آمادگی و اطلاعات به مردم .

4-      آموزش مراسم و آیین درست آن به شکل جدید به منظور شور و هیجان سالم در دل جوانان به جای خشونت و استفاده از ترقه و ... ابزارهای پرخطر میان آنان .

5-      نقش بزرگ ترها در برپایی مراسم با تزیین و زیبایی هر چه تمام تر به منظور ایجاد استحکام میان چند نسل و خانواده .

نألیف و گردآوری – ماهرخ حسن زادگان رودسری

منابع و ماخذ:

1-     رضی – هاشم ، گاه شماری و جشن های ایران باستان – انتشارات بهجت –ج چهارم -1385

2-     رضی –هاشم ، جشن های آتش – انتشارات بهجت 1380

3-     نیکنام –کورش ، از نوروز تا نوروز – انتشارات فروهر - 1385

با احترام به اطلاع می رساند گروه های درسی فلسفه و منطق و علوم اجتماعی اقدام به برگزاری همایشی عمومی تحت عنوان

در روز سه شنبه  15/11/87  نموده اند . به همین مناسبت از دبیران محترم تمامی دروس متوسطه و پیش دانشگاهی دعوت به عمل می آورد در صورت تمایل آثار خود را در مقاله ای با عنوان :

(بررسی مفهوم آزادی در فلسفه و تاثیر آن در رشد علوم گوناگون)

تا  تاریخ 15/10/87  به کارشناسی گروه های آموزشی ارسال دارند . از مقالات برتر تقدیر و تشکر به عمل خواهد آمد و در جلسه همایش مورد استفاده قرار خواهد گرفت.  

شرایط مقاله :

1-     رعایت اصول نگارش

2-     مقالات حاصل پژوهش دبیران باشد .

3-     دارا بودن پاورقی و کتابنامه (معرفی منابع )

4-     آثار تایپ شده به همراه CD  ارسال شود .

5-     دارا بودن مشخصات کامل همکاران به همراه شماره تماس ضروری

به اطلاع دبیران محترم علوم اجتماعی مقطع متوسطه می رساند گروه علوم اجتماعی در نظر دارد پیرو درخواست سازمان مسابقه عکس دانش آموزی با موضوع هنجارهای اجتماعی در سطح استان برگزار نماید . لذا همکاران محترم آثار دانش آموزان خود را حداکثر تا مورخ 30/11/87  به کارشناسی گروه های آموزشی  ارسال نمایند .

ویژگی آثار ارسالی:

1-      عکس ها اصلی و توسط خود دانش آموزان تهیه شده باشد .

2-      عکس ها در ابعاد 10×15  چاپ شود .

3-      کیفیت وفرم فنی عکس ها به اندازه سوژه دارای امتیاز است . در ضمن از میان آثار ارسالی 10 قطعه عکس برتر ارزیابی نهایی به سازمان ارسال خواهد شد .

به اطلاع مدیران و دبیران محترم علوم اجتماعی       می رساند که پیرو درخواست سازمان گروه درسی علوم اجتماعی در نظر دارد تا

مسابقه ی علمی درس علوم اجتماعی (نظام جهانی )

را در بین دانش آموزان مقطع پیش دانشگاهی برگزار نماید . لذا از مدیران و دبیران مربوطه درخواست می شود تا اسامی سه نفر از دانش آموزان برتر آموزشگاه خویش را حداکثر تا تاریخ 15/10/87 به کارشناسی گروه های آموزشی  ارسال نمایند .

برگزاری جشنواره کشوری تولید محتوای آموزش

 درس مطالعات اجتماعی

بدینوسیله به اطلاع دبیران محترم علوم اجتماعی می رساند پیرو بخشنامه دبیرخانه کشوری علوم اجتماعی مسابقه ای تحت عنوان جشنواره تولید محتوای آموزش کتاب مطالعات اجتماعی برگزار می گردد . همکاران باتوجه به عناوین دروس 5 و6  از فصل اول و دورس 1 و2   از فصل دوم نظرات خود را در مورد محتوا و نگارش درس های مورد نظر حداکثر تا مورخ  15/10/87  به کارشناسی گروه های آموزشی متوسطه ارسال نمایند .

لازم به ذکر است ویژگی های رویکرد برنامه تولید محتوای آموزشی به شرح زیر است :

1-      یادگیری مشارکتی

2-      گیرش سیستمی دانش آموز

3-      تاکید بر مفاهیم اساسی و روش ها به جای انتقال انبوه واقعیت های علمی

4-      پرورش نگرش های مطلوب انسانی

5-      ارتباط با زندگی روزمره و محیط اجتماعی

6-      ترغیب دانش آموز برای اصلاح و تغییر جامعه

7-      پرورش خلاقیت

8-      تعهد در مقابل جامعه

9-      توجه به قلمروهای مختلف در اهداف آموزشی

10-  پرورش مهارت های فرایند تفکر

برگزاري جشنواره دو روزه ي

آيين شب يلدا

بدینوسیله به اطلاع مدیران و همکاران محترم 

         می رساند جشنواره روش های برتر تدریس در سال تحصیلی جاری در دروس

&مطالعات اجتماعی پایه اول

&دین و زندگی 2 پایه دوم

&زیست شناسی 2 پایه سوم

برگزار می گردد .

 لذا از مدیران محترم درخواست می شود به نحو        

       مقتضی به همکاران دروس مربوطه اطلاع رسانی نمایند .